صفحه نخست   |   درباره ما   |   تماس با ما
5- shoar مرکز اطلاعات فنی ایرانسال تاسیس : ۱۳۶۲        
چهارشنبه   ۱۴۰۰/۶/۳۱  
نسخه چاپی  
صفحه نخست » راهنمای مدیران » با مدیریت
 
با مدیریت
 
نقش فناوری در صادرات کشورهای جهان

 

   نقش فناوری در صادرات کشورهای جهان

 نگاهی به تجارت کالایی در جهان بویژه از ابتدای دهه 1990 نشان‌می‌دهد که نقش محوری و کلیدی فناوری در رشد و توسعه بنگاه‌ها و کشورها امری روشن و تردیدناپذیر است.

 در این میان کشورها، سازمان‌ها و بنگاه‌ها برای کاهش زیان‌های ناشی از تحولات جهانی و ادامه بقای خود ناگزیر به پذیرش شرایط جدید و محیط رقابتی با بهره‌گیری از ابزارها و ساز و کارهای مختلف هستند. بدیهی است کشورها تنها با اتکا به ابزارهای سنتی و بدون بهره‌گیری از فناوری‌های جدید و رقابتی نمی‌توانند در صحنه رقابت توفیق لازم را به دست آورند. از این رو است که امروزه به کارگیری فناوری در تولید کالاها و خدمات به امری اجتناب ناپذیر تبدیل شده است. بر اساس گزارش‌های اعلام شده، صادرات کالاهای ابتدایی از کمترین میزان رشد نسبت به صادرات کالاهای با فناوری بالا در جهان برخوردار است، بطوری که صادرات کالاهای ابتدایی در سال 2010 نسبت به 1990 تنها 51/3 برابر شده است. همچنین بیشترین رشد صادرات مربوط به صادرات کالاهای با فناوری بالا است. نسبت صادرات کالاهای مبتنی بر فناوری پائین، متوسط و بالا در سال‌های 1990 تا 2010 به ترتیب 65/3 ، 81/3 و 48/5 برابر بوده است. مقایسه این اطلاعات با رشد صادرات جهانی طی دوره یاد شده که حاکی از 4/4 برابر شدن است نشان می‌دهد که سهم صادرات کالاهای با فناوری بالا در جهان زیاد است. همچنین سهم صادرات کالاها از کل صادرات جهان نشان می‌دهد که به‌رغم رشد صادراتی تمام گروه‌های کالایی، سهم گروه‌های محصولات ابتدایی، مبتنی بر منابع و فناوری پائین با کاهش مواجه بوده است. در مقابل سهم گروه کالاهای مبتنی بر فناوری بالا در دوره یاد شده روند صعودی را پشت سر گذاشته است. در این میان سهم صادرات کالاهای مبتنی بر فناوری متوسط طی دوره 1990 تا 1999 تقریباً بدون تغییر بوده و در دهه اول قرن بیست و یکم با کاهش مواجه شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد کشورها از صادرات محصولات ابتدایی به سمت صادرات محصولات کارخانه‌ای در حال حرکت هستند. این امر بیانگر محدود شدن صادرات کالاهای ابتدایی (با رشد کمتر نسبت به بقیه گروه‌های کالایی) و گرایش صادرات جهانی به سمت کالاهای با فناوری بالاست. در کشورهای در حال توسعه از سال 1990 تا 2010 رشد صادرات کالاهای ابتدایی و مبتنی بر فناوری پائین از سایر گروه‌های کالایی کمتر بوده است، بطوری که در این دوره صادرات محصولات ابتدایی 5 برابر و مبتنی بر فناوری پائین 9/5 برابر شده است. در مقابل گروه‌ کالایی مبتنی بر فناوری متوسط و بالا با بیشترین رشد (به ترتیب 55/9 و 41/17 برابر) مواجه شده‌اند. بررسی رشد صادراتی محصولات در سطح متوسط جهانی و کشورهای در حال توسعه حاکی ازپیشرو شدن کشورهای در حال توسعه بویژه در صادرات محصولات با فناوری بالا و متوسط است. رشد صادرات محصولات با فناوری متوسط در کشورهای در حال توسعه در سال‌های یاد شده 55/9 برابر شده که بسیار فراتر از متوسط جهانی (81/3) است. همچنین صادرات محصولات با فناوری بالا توسط کشورهای در حال توسعه در سال‌های مورد بررسی 41/17 برابر شده که نزدیک به سه برابر متوسط جهانی است. بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که این جهش صادراتی در محصولات با فناوری بالا توسط کشورهای در حال توسعه در صنایع الکترونیکی و الکتریکی اتفاق افتاده است. بر اساس گزارش‌های اعلام شده، ساختار صادراتی کشورهای در حال توسعه در سال 1990 گرایش به صادرات کالاهای ابتدایی، منابع بر و فناوری پائین (4/47 درصد) بوده است و سهم صادرات کالاهای با فناوری متوسط و بالا تنها 8/29 درصد را شامل می‌شد اما این ساختار صادراتی در سال 2010 به نفع کالاهای با فناوری متوسط و بالا تغییر کرد به طوری که سهم صادرات کالاهای با فناوری بالا در میان سایر گروه‌ها از افزایش بیشتری برخوردار بود طوری که صادرات این گروه از 8/9 درصد کل صادرات کشورهای در حال توسعه در سال 1990 به 3/20 درصد در سال 2010 افزایش یافت.سهم کالاهای صادراتی با فناوری متوسط نیز (از 20 درصد در سال 1990 به 8/22 درصد در سال 2010 ) افزایش یافت. همچنین سهم صادرات کالاهای با فناوری پائین از 3/21 درصد در ســـــال 1990 به 1/15 درصد رسید. در مقابل سهم صادرات کالاهای متکی بر منابع از کل صادرات گروه از 3/13 درصد به 1/11 درصد کاهش یافت. بنابراین از مقایسه سهم و رشد صادراتی چهار گروه یاد شده در کشورهای در حال توسعه و متوسط جهانی می‌توان دریافت که صادرات محصولات کارخانه‌ای در کشورهای در حال توسعه افزایش یافته است.
 

 

بالا^^